Αμβλυωπία, επίσης γνωστή και ως «τεμπέλικο μάτι», είναι η κατάσταση εκείνη κατά την οποία παρουσιάζεται μειωμένη οπτική οξύτητα στο ένα μάτι (και σπανιότερα και στα δύο μάτια) παρά την διόρθωση του διαθλαστικού λάθους αλλά και απουσία οργανικής βλάβης των ματιών. Αποτελεί μία αναπτυξιακή διαταραχή του κεντρικού νευρικού συστήματος η οποία οφείλεται στην μη σωστή επεξεργασία των οπτικών ερεθισμάτων οδηγώντας έτσι στην ανάπτυξη μειωμένης οπτικής οξύτητας.
Η αμβλυωπία αποτελεί τη συχνότερη αιτία μειωμένης οπτικής οξυτήτας της παιδικής ηλικίας
και εφόσον δεν διαγνωσθει και αντιμετωπιστεί εγκαίρως θα οδηγήσει σε μόνιμη και μη αναστρέωιμη απώλεια όρασης από το ένα ήκαι τα δύο μάτια. Εκτιμάται ότι η συχνότητα της αμβλυωπίας σε παιδιά ηλικίας 30-71 μηνών είναι 0.7-2.6% ενώ σε μεγαλύτερα παιδιά σχολικής ηλικίας είναι μεγαλύτερη υπολογίζεται μεταξύ 1.1-5.5%. Η αμβλυωπία παρουσιάζεται συχνότερα στα παιδιά με ιστορικό προωρότητας,σε παιδιά με χαμηλό βάρος γέννησης, αναπτυξιακές διαταραχές ή σε παιδιά με ιστορικό αμβλυωπίας στην οικογένεια(πρώτου βαθμού συγγενείς).
Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες αμβλυωπίας
Συνοπτικά:
A. Ανισομετρωπική
(λογώ ύπαρξης διαθλαστικού λάθους στο ένα μάτι)
B. Ισοαμετρωπική
(λόγω ύπαρξης υψηλού διαθλαστικού σφάλματος και στα δύο μάτια)
Στραβισμική
Aμβλυωπία
Κακή ευθυγράμμιση των ματιών εξαιτίας της μη σωστής λειτουργίας των οφθαλμικών μυών. Ο εγκέφαλος δεν επεξεργάζεται την εικόνα από τον ένα οφθαλμό και βασίζεται όλο και περισσότερο στον άλλο.
A. Συγγενή βλεφαρόπτωση
B. Θολερότητες στα διαθλαστικά μέσα π.χ. καταρράκτης
Αντίστροφη
Aμβλυωπία
(reverse amblyopia)
Εμφανίζεται λόγω της συνεχούς κάλυψης του υγιούς οφθαλμού για θεραπευτικούς λόγους.
Αναλυτικότερα:
ΔΙΑΘΛΑΣΤΙΚΗ ΑΜΒΛΥΩΠΙΑ
Η διαθλαστική αμβλυωπία αναπτύσσεται όταν δεν υπάρχει σημαντικό διαθλαστικό σφάλμα στο ένα ή και στα δύο μάτια το οποίο δεν έχει διορθωθεί με τη χορήγηση γυαλιών.Η ανισομετρωπική αμβλυωπία αφορά μόνο το ένα μάτι και αναπτύσσεται επειδή ο εγκέφαλος αδυνατεί να επεξεργαστεί την θολή εικόνα που έρχεται σε αυτόν από το μάτι με το υψηλότερο διαθλαστικό σφάλμα.Η αμφοτερόπλευρη(ισοαμετρωπική) αμβλυωπία είναι λιγότερο συχνή μορφή διαθλαστικής αμβλυωπίας και οδηγεί σε αμφοτερόπλευρη μείωση της οπτικής οξύτητας.
ΣΤΡΑΒΙΣΜΙΚΗ ΑΜΒΛΥΩΠΙΑ
Σε περίπτωση που υπάρχει στραβισμός είναι συχνή η ανάπτυξη της στραβισμικής αμβλυωπίας.Και αυτό γιατί ο εγκέφαλος αδυνατεί να επεξεργαστεί την εικόνα που φτάνει σε αυτόν από το στραβίζον μάτι, την αγνοεί με αποτέλεσμα η όραση να μην αναπτύσσεται σωστά στο μάτι αυτό.
ΑΜΒΛΥΩΠΙΑ ΕΞ’ ΑΝΟΨΙΑΣ
Η αμβλυωπία εξ’ανοψίας αποτελεί την πιο σπάνια, πιο σοβαρή και δυσκολότερα θεραπεύσιμη μορφή αμβλυωπίας.Οποιαδήποτε πάθηση του οφθαλμού κατά την παιδική ηλικία που εμποδίζει το μάτι να βλέπει καθαρά μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη της αμβλυωπίας.Συνήθης αιτίες αποτελούν:
· Η βλεφαρόπτωση όταν είναι μεγάλη και έχει ως αποτέλεσμα να καλύπτεται το κορικό τμήμα του κερατοειδούς
· Θολερότητες του φακού όπως συγγενής καταρράκτης
· Θολερότητες του κερατοειδούς όπως Peters anomaly
· Σοβαρό τραύμα του οφθαλμού κατά την παιδική ηλικία
· Υαλοειδική αιμορραγεία
Η μορφή αυτή της αμβλυωπίας αν δεν διαγνωσθεί και θεραπευτεί εγκαίρως θα έχει καταστροφικές συνέπειες στην ανάπτυξη της όρασης του παιδιού
ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΗ (REVERSE) ΑΜΒΛΥΩΠΙΑ
Η αντίστροφη αμβλυωπία είναι μία ειδική μορφή αμβλυωπίας εξ’ανοψίας η οποία μπορεί να εμφανιστεί κατά το «κλείσιμο» ή τη χρήση σταγόνων κυκλοπληγίας και αφορά το μη αμβλυωπικό μάτι.Η μορφή αυτή της αμβλυωπίας συνήθως αναστρέφεται σχεδόν πλήρως μόλις σταματήσει το θεραπευτικό κλείσιμο του ματιού και είναι κάτι το οποίο πρέπει να έχει υπόψην του ο παιδοφθαλμίατρος κατά την παρακολούθηση των ασθενών με αμβλυωπία.
Γιατί να επιλέξω την Δρ. Αδαμοπούλου;
Lorem Ipsum is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry’s standard dummy text ever since the 1500s, when an unknown printer took a galley of type and scrambled it to make a type specimen book. It has survived not only five centuries, but also the leap into electronic typesetting, remaining essentially unchanged. It was popularised in the 1960s with the release of Letraset sheets containing Lorem Ipsum passages, and more recently with desktop publishing software like Aldus PageMaker including versions of Lorem Ipsum.
ΔΙΑΓΝΩΣΗ
Κατά την πρώτη επίσκεψη στον παιδοφθαλμίατρο θα πρέπει να γίνεται πλήρης οφθαλμολογικός έλεγχος ο οποίος θα ξεκινά με τη λήψη ενός καλού ιστορικού για την ανίχνευση παραγοντών κινδύνου για την ανάπτυξη της αμβλυωπίας. Εν συνεχεία, θα πρέπει να γίνεται έλεγχος της οπτικής οξύτητας, της οφθαλμοκινητικότητας, του πιθανού διαθλαστικού σφάλματος για να διαπιστωθεί αν το παιδί έχει αμβλυωπία.
Σε κάθε περίπτωση εκείνο που είναι σημαντικό είναι η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία της αμβλυωπίας. Παιδιά τα οποία έχουν παραγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της αμβλυωπίας, θα πρέπει να εξετάζονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα από εξειδικευμένο παιδοφθαλμίατρο.
Όσο πιο νωρίς διαγνωσθεί η αμβλυωπία τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να θεραπευτεί πλήρως και να αποφευχθούν οφθαλμολογικές επιπλοκές που θα συνοδεύουν το παιδί για το υπόλοιπο της ζωής του.
Οι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της αμβλυωπίας είναι η βλεφαρόπτωση, η προωρότητα(<30 ενδομάδες),χαμηλό βάρος γέννησης(<1500 γρ),εγκεφαλική παράλυση, σύνδρομο Down, καθώς και οικογενειακό ιστορικό συγγενούς καταρράκτη, συγγενούς γλαυκώματος, στραβισμού ή αμβλυωπίας.
Η αμβλυωπία θα πρέπει να θεραπεύεται όσο πιο νωρίς γίνεται ώστε να μπορέσει να αναπτυχθεί φυσιολογικά η όραση του παιδιού.Υπάρχει ένα θεραπευτικό «παράθυρο» πέραν του οποίου δεν είναι δυνατή η θεραπεία της αμβλυωπίας ή έχει πολύ μικρό αποτελεσμα.Έτσι,η θεραπεία της αμβλυωπίας θα πρέπει να έχει αρχίσει μέχρι την ηλικία των 7 έτων.
Η θεραπευτική αντιμετώπιση της αμβλυωπίας περιλαμβάνει καταρχήν τη διόρθωση του διαθλαστικού λάθους με τη χρήση γυαλιών. Η όραση τουπαιδιού σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά μόνο από τη συντογογράφηση των γυαλιών. Σε περίπτωση όπου δεν υπάρξει σημαντική βελτίωση τότε αρχίζεί η θεραπεία της αμβλυπίας με το «κλείσιμο» του ενός ματιού. Αποτελεί το πιο αποτελεσματικό και πιο διαδεδομένο τρόπο αντιμετώπισης της αμβλυωπίας. Το χρονικό διάστημα όπου το μάτι θα μείνει κλειστό εξαρτάται από τον βαθμό της αμβλυωπίας και την ηλικία του παιδιού.Από κει και πέρα,γίνεται επανέλεγχος προκειμένου να μετρηθεί η οπτική οξύτητα ανά τακτά χρονικά διστήματα( συνήθως κάθε 8 ενδομάδες) προκειμένου να διαπιστωθεί ενα υπάρχει ανταπόκριση στη θεραπεία και αναλόγως να τροποποιηθεί το θεραπευτικό πρωτόκολλο.Σε περίπτωση που το κλείσιμο του ματιού δεν γίνεται εύκολα αποδεκτό από το παιδί ,τότε μπορεί να χορηγήθουν σταγόνες κυκλοπληγίας.
Τέλος όπως προαναφέραμε, σε περίπτωση που υπάρχει αμβλυωπία εξ’ανοψίας τότε θα πρέπει να επέμβουμε χειρουργικά είτε με την αφαίρεση του συγγενούς καταρράκτη είτε με τη διόρθωση της βλεφαρόπτωσης για παράδειγμα προκειμένου να αποκαταστήσουμε την όραση του παιδιού.
Σημαντική Συμβουλή:
Οι πληροφορίες που θα βρείτε στα κείμενά μας αν και έγκυρες,
σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την εξατομικευμένη διάγνωση.
Εάν αντιμετωπίζετε το οποιαδήποτε πρόβλημα,
μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με την παιδο-οφθαλμίατρο
Χρυσαυγή Αδαμοπούλου.
Φόρμα Επικοινωνίας
